Мета запропонованої статті – проаналізувати основні типи словотвірних парадигм префіксальних дієслів динамічної просторової
локалізованості зі значенням "переміщення вгору" в польській мові.
Матеріалом для дослідження слугували девербативи польської мови,
отримані методом суцільної вибірки з найавторитетніших лексикографічних джерел (SJPD, 1958–1969; SGSWJO, 2004; WSJP, n.d.), що дозволяє
охопити різні періоди розвитку польської мови з ХІХ ст. до поч. ХХІ ст.
Обсяг вибірки склав 387 лексико-семантичних варіантів твірних та
похідних дериватів.
This article offers an analysis of the derivational potential of Polish prefixed
verbs with the meaning of ‘moving upwards’. The study defines a typical derivational paradigm of the verbs in focus, singles out derivational paradigm blocks
based on word-class affiliation of the deverbatives, delineates structural types of
derivational paradigms according to the number of such blocks, and identifies
the main derivational trends of the verbs under scrutiny. The study found that
the prefixed verbs have a significant derivational potential primarily at the level of
substantive word formation, with verb formations being less regular, and adjective
formations proving the least regular. In terms of structural typology, the most frequent microsystems contained one word-class block (noun derivatives), two blocks
(noun and verb derivatives), or three blocks (noun, adjective and verb derivatives).
Artykuł poświęcony jest badaniom potencjału słowotwórczego czasowników
przedrostkowych o znaczeniu ‘przemieszczać ku górze’ w języku polskim. W toku
badań zrekonstruowano typowy paradygmat słowotwórczy analizowanych czasowników, wyodrębniono bloki paradygmatu słowotwórczego dewerbatywów
według przynależności do części mowy oraz typy strukturalne paradygmatów
słowotwórczych w zależności od liczby takich bloków. W artykule określono
również główne trendy słowotwórcze analizowanych czasowników. Badania
wykazały, że czasowniki przedrostkowe mają znaczący potencjał słowotwórczy
przede wszystkim na poziomie derywacji substantywnej, mniej regularne jest
tworzenie derywatów czasownikowych, zaś najmniej regularne – tworzenie
derywatów przymiotnikowych. W typologii paradygmatów słowotwórczych
najliczniej reprezentowane są mikrosystemy z jednym blokiem derywatów
przynależnych do części mowy (substantywny), z dwoma blokami (substantywno-werbalny) i z trzema blokami (substantywno-adiektywno-werbalny).
